Alhoewel ik alleen een tijdschrift afrekende, kreeg ik afgelopen donderdag in de Rotterdamse boekhandel waar ik altijd kom toch het Boekenweekgeschenk Piaggio in handen gedrukt. ‘Wilt u er ook één? U komt hier zo vaak.’ Was mijn trouwe bezoek de werkelijke reden? Of was men er geschrokken van de negatieve recensies (die ik niet had gelezen) en wilde men vooral de voorraad zo snel mogelijk kwijt?
Piaggio is het Boekenweekgeschenk geschreven door Hendrik Groen. Ik heb kennelijk te lang bij de zuiderburen verbleven, want ik had nog nooit van hem gehoord. Hij blijkt topsellers te hebben geschreven met titels als ‘Zolang er leven is’ en ‘Opgewekt naar de eindstreep’. De achterflap vertelt verder dat Hendrik Groen een pseudoniem is en toont een tekening van een al oudere man. Dat beloofde wat.
Thema Boekenweek en Boekenweekgeschenk matchen niet
Voordat ik kort inhoudelijk op Piaggio inga eerst mijn bedenkingen over dit boekje in een bredere context. Na lezing vroeg ik mij namelijk af wat in hemelsnaam het thema van de Boekenweek dit jaar zou zijn. Reizen? Op ieder potje past een dekseltje? B1 taalniveau en liefst nog eenvoudiger? Niets van dit alles, blijkt.
‘De Boekenweek 2026 gaat over boeken, verhalen en taal die laten zien hoe generaties gevormd worden. Of je nou boomer bent of zoomer, millennial, alfa of X: jouw generatie is vooral een gevoel. Over wie jij bent en bij wie je hoort. Dat generatiegevoel groeit wanneer je als tiener je eigen plekje zoekt, in de wereld en in de tijd. En reist met je mee tot ver na je pensioen.’
Met Piaggio slaat de Boekenweek deze doelstelling finaal mis. Generatie Z zal zich niet aangesproken voelen door Anton en Marieke en hun karakterbeschrijvingen. De meeste vijftigers evenmin. Ik in elk geval niet. Wie met andere woorden Piaggio als eerste boek neemt om daarna de verdere wereld van de literatuur te willen ontdekken, geeft na lezing zeer waarschijnlijk zijn/haar portie snel aan Fikkie.
Te licht en te onbeduidend verhaal
Hoofdpersonen in het verhaal dat 94 pagina’s beslaat, zijn Anton en Marieke. Anton is 61 en een werkloze schoenverkoper. Marieke is 58 en een kapster met reuma die niet veel meer werkt. Ze komen elkaar voor het eerst tegen op het verjaardagsfeestje van Lidy, zus van Anton en buurvrouw van Marieke. Er ontstaat een klik tussen de twee en Anton vertelt tijdens een tweede afspraak dat hij al zijn leven lang een wens heeft. Met een Piaggio, een Italiaans autootje op drie wielen, vanuit Italië door de Alpen terug naar huis rijden. Het lijkt Marieke een vreemde wens. Toch floept ze eruit dat hij die wens nu maar eens waarheid moet laten worden, hij heeft de tijd en het geld er immers voor, en dat zij hem wel wil vergezellen.
Het laat zich raden dat de twee inderdaad naar Italië afreizen alwaar hij een tweedehands Piaggio koopt en samen rijden ze zo in 14 dagen terug naar Nederland. Zo’n autootje gaat niet harder dan 35 km/uur. Je verwacht allerlei ontwikkelingen tijdens die veertiendaagse rit wanneer twee mensen, in wezen wildvreemden voor elkaar, urenlang in een klein Italiaans wagentje op elkaar gepropt zitten. Dat valt tegen. Behalve een kotsende Marieke die niet tegen de Alpenbochten bestand is, waar ze vijf dagen doorheen rijden, en een geval van autopech gebeurt er verder niet veel. De vlam tussen de twee slaat nog niet over, ze krijgen ook geen slaande ruzie. Hun handelen blijft uiterst houterig.
Ook Anton en Marieke zelf maken geen karakterontwikkeling door. Anton krijgt geen boost van zelfvertrouwen nu hij zijn droomwens aan het realiseren is. Marieke blijft de kwebbelkous, als ze niet boven een plastic zak hangt vanwege het overgeven. Ook de bijfiguren, de vader van Anton die vindt dat zijn zoon zijn leven aan het vergooien is als werkloze en de dochter van Marieke (Wendy), blijven eendimensionale figuren. Hun eerste introductie qua karakter blijft ook de enige.
Doel voorbij geschoten
Je leest Piaggio in iets meer dan een uur uit. En dan? Dan heb je een verhaal gelezen dat op zich wel thema’s bevat die je als lezer kunnen interesseren. Hoe bouw je als begin zestiger nog een nieuw werkend leven op en moet je dat nog willen? Hoe vind je als eind vijftiger eindelijk de man van je dromen? Als allesomvattend leitmotiv samen te vatten in hoe maak je een nieuwe start in het leven als je al meer dan over de helft bent? Op die vraag krijg je geen zinnig antwoord. Ja, Anton en Marieke lijken het heus met elkaar te zien zitten op het eind. Maar dat is te weinig om het verhaal te redden.
Onder andere de recensenten van Trouw, de Volkskrant, NRC en De Groene waren vernietigend in hun oordeel. Gaande van knullig en suffig tot een belediging van de smaakpapillen. Ik zou eraan toe willen voegen dat als je nog nooit iets van Hendrik Groen hebt gelezen, zoals ik, je niet naar de winkel zult hollen om die schade zo snel mogelijk in te halen. Daarmee schiet hij in zijn eigen voet en de organisatie van de Boekenweek hoeven we ook niet meer serieus te nemen wat het thema van dit jaar betreft.
Piaggio leest vlot weg, maar dat is eerder een slechte score dan een compliment. Om toch nog positief te eindigen: we weten nu dankzij het Boekenweekgeschenk tenminste wel wie er achter het pseudoniem Hendrik Groen schuilgaat.