Kasparov: ‘50% kans op Russische soldaten in Estland of Letland voor eind 2025’

Schaken, doet de Russische schaakgrootmeester Garry Kasparov alleen nog op invitatie. Zoals op dinsdag 21 oktober in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen waar hij simultaan schaakte tegen 20 BV’s (Bekende Vlamingen). Waaronder federaal premier Bart De Wever. Voor het onafhankelijke weekblad HUMO was het een mooie aanleiding hem te strikken voor een interview over de oorlog in Oekraïne. Kasparov is een verklaard tegenstander van president Poetin. De boodschap van Kasparov?: ‘Bescherm jezelf. Er is geen reden waarom Rusland jullie zou sparen.’

Kasparov ontvluchtte in 2013 Rusland vanwege de steeds strengere maatregelen van Poetin tegen zijn politieke tegenstanders, tot moordpartijen aan toe. Sindsdien laat Kasparov zijn kritiek op Poetin horen vanuit New York. Kritiek die Poetin ertoe heeft gedreven hem officieel verdacht te stellen van terrorisme. Tegen Kasparov is een arrestatiebevel uitgevaardigd. Hij laat zich echter de mond niet snoeren en waarschuwt het Westen nog maar eens.

Al een keer gelijk gekregen

In 2015 verscheen zijn boek ‘Winter Is Coming’ waarin hij schreef dat Poetin voluit de oorlog met het Westen zou aangaan en de wereldorde zou omgooien. HUMO-journalist Sam Ooghe zegt dat hij gelijk heeft gekregen, waarop Kasparov antwoordt: ‘Het was mijn vurige wens dat ik ongelijk zou hebben. Ik ben het beu om telkens te herhalen I told you so. Maar ik moet wel, want dan luisteren mensen misschien naar wat ik nu te vertellen heb.’

Kasparov gaat eerst in op de westerse sancties na de inname van de Krim in 2014 en de rol van toenmalig bondskanselier Angela Merkel in de Europese reactie op Poetins agressieve houding tegenover Oekraïne en het Westen. Die rol is volgens Kasparov dubbelzinnig. 'Angela Merkel is een spilfiguur in dit verhaal. Zij verhinderde dat Europa een krachtige tegenmacht uitbouwde. Haar beleid overtuigde Poetin ervan dat hij mocht doen wat hij wilde. Ik weet nog altijd niet hoe ik haar motieven moet beoordelen. Ik geloof in toeval en beroerde inschattingen, maar ik geloof ook in de KGB.’

Ooghe vraagt ‘Hoe bedoelt u?’ 

Kasparov vervolgt: ‘Merkel is opgegroeid in het Oostblok, dat vergeten mensen weleens. Om haar relatie met Poetin te begrijpen, wil ik heel graag haar Stasi-dossier inzien. En als zo’n dossier niet bestaat, zou dat mijn achterdocht nog voeden. Dat kan beledigend klinken, maar als Rus heb ik het recht om paranoïde te zijn. Ik ben liever vandaag een tikje paranoïde dan dat ik morgen moet vaststellen dat ik naïef ben geweest.’

Waarna Kasparov dit onderwerp afsluit door te stellen dat er geen middenweg valt te bewandelen met Poetin. Poetin is volgens hem een dictator die alleen gelooft in macht en geweld.

Nieuwe fase Oekraïne-oorlog

Russische drones vlogen de afgelopen weken boven westerse steden. Kasparov ziet dit als een nieuwe fase in de Oekraïne-oorlog. ‘Poetin wil de provocaties tegenover de NAVO doen escaleren. (…) Er is 50% kans dat hij de NAVO nog voor het einde van het jaar ook op het land zal testen. Niet met een invasie, wel met een kleine operatie met enkele honderden soldaten in Letland of Estland. De sleutelvraag van Poetin is: zal de NAVO zich dan beroepen op artikel 5? Ik vrees ervoor.

‘Poetin is een pokerspeler. Hij bluft en weet dat zijn tegenstanders folden, hoe goed hun kaarten ook zijn. Hij blijft de inzet verhogen, want met zulke voorzichtige tegenstanders wint hij toch altijd. Wanneer de Duitse minister van Defensie Boris Pistorius zegt dat Europa in 2029 oorlogsklaar moet zijn, denkt Poetin: geweldig, 2029 pas!’

Kasparov ziet wel dat de economische sancties die Europa en de VS hebben opgelegd aan Poetin hem pijn doen. Volgens hem bevindt Rusland zich nu op een kantelpunt en valt het te vergelijken met nazi-Duitsland rond 1943. Een volksopstand ziet hij echter niet snel uitbreken. ‘De enige manier om Poetin te stoppen, is hem de oorlog in Oekraïne te laten verliezen. Niet door Russische steden te bombarderen, maar door Poetins oorlogsmachine te breken.’ Door de oorlog voor Rusland te duur en onhoudbaar te maken, creëer je volgens Kasparov de voedingsbodem voor sociale onrust. Sociale onrust die nodig is om het regime te doen vallen. Hij zegt met andere Russische ballingen klaar te staan om de macht over te nemen wanneer het zover is.

In het interview gaat het verder over de visie van Kasparov op het presidentschap van Donald Trump ten aanzien van Poetin en zijn eigen motivatie om zich tegen Poetin te keren (en de risico’s die hij daardoor loopt).

Kasparov won overigens alle 20 partijen in de simultaan. Bart De Wever eindigde uiteindelijk als 13e. De Nederlander Gijs Apperloo hield het het langst vol tegen Kasparov.

Het interview met Garry Kasparov is gepubliceerd in HUMO 4442 van 21 oktober 2025.