Ik ben van nature een pessimist waar het gaat om de toestand in de wereld en de afgelopen weken boden geen reden om mijn pessimisme bij te stellen. Trump draait de democratie en economie in de VS moedwillig de nek om. Als we niet uitkijken, doet hij dat (direct of indirect) ook met Europa. De oorlogen in Oekraïne en Gaza komen maar niet tot hun einde. Roemenië lijkt toch echt de volgende EU-lidstaat te worden die een flinke ruk naar rechts gaat maken. Houdt Ursula de boel in goede harmonie bij elkaar de komende jaren? En dan is paus Franciscus, volgens velen de meest progressieve paus sinds tijden, ook overleden. Je wordt er allemaal niet vrolijk van.

Optimisme versus pessimisme

 

En toch: je kunt op twee heel verschillende manieren naar de toestand in de wereld kijken. Ik las twee veelzeggende artikelen in het Vlaamse tijdschrift Humo van dinsdag 29 april die beide manieren perfect illustreren.

Het eerste artikel betrof een groot interview met Ursula von der Leyen dat overgenomen is uit Die Zeit. Von der Leyen gaat er uitgebreid in op de relatie EU-VS nu Trump terug aan de macht is. Ze erkent dat die transatlantische relatie flink onder druk staat, maar is er tegelijkertijd heilig van overtuigd dat de EU erin zal slagen nieuwe handelspartners te vinden en dat het Europese bedrijfsleven daar de vruchten van kan plukken. Natuurlijk gaat het in het interview ook over de oorlog in Oekraïne. Daarover doet ze geen uitspraken die nieuwe inzichten zouden opwerpen.

 

Von der Leyen toont zich in het interview ten slotte behoorlijk optimistisch over het project EU. Ja, het is soms lastig om met 27 lidstaten overeenstemming te bereiken, maar het Europese project is nog steeds springlevend. Ondanks alle externe en interne uitdagingen en politieke meningsverschillen. Ze kijkt duidelijk met een vastberaden, positieve blik naar de nabije toekomst.

Een tweede artikel dat ik las, eindigde veel somberder en onheilspellender van toon. Humo sprak met Jan De Volder, Vlaams godsdiensthistoricus aan de KU Leuven. Het interview gaat grotendeels over het beleid van de paus binnen en buiten de kerk tijdens zijn pontificaat en de weerstand die daartegen was. Daar zal ik je, geachte lezer, verder niet mee vermoeien. Mijn oog bleef echter hangen bij een opmerking die De Volder helemaal op het einde van het interview maakt.

Ik citeer: ‘Die snel veranderende geopolitieke context werpt grote vragen op voor de katholieke kerk: hoe staat de grootste organisatie ter wereld, bijna anderhalf miljard leden, daartegenover? (Zwijgt) Mij treft iets. Er is een paus gestorven in 1914, één in 1939, en deze paus sterft in 2025. Ik geloof niet in het determinisme van data, maar we zijn op een heel gevaarlijk moment in de wereldgeschiedenis beland.’

Kamp Von der Leyen of kamp De Volder?

 

Twee interviews met twee keer een totaal andere insteek en over twee heel verschillende onderwerpen. Wat de geïnterviewden met elkaar gemeen hebben, is dat ze hun licht laten schijnen op de geopolitieke toestand in de wereld. Von der Leyen gaat daarbij uit van optimisme en hoop. Europa, de EU zal alle huidige en toekomstige stormen doorstaan. Niet in de laatste plaats door eensgezind te blijven handelen. Op economisch, politiek en militair vlak. De Volder klinkt heel wat pessimistischer, ondanks dat hij an sich niet in het determinisme van data zegt te geloven.

Tot welk kamp behoor jij?