Opheffing USAID heeft dramatische gevolgen voor wereldwijde humanitaire hulp

 

Een medewerkster van USAID op bezoek in Moldavië, poserend met president Maia Sandu (r),
november 2021. Foto is gepubliceerd door een medewerker van USAID in het publieke
domein van de VS (oorspronkelijk op toen nog Twitter). Rechtenvrije foto Wikimedia Commons 

Het was president John F. Kennedy die in 1961 de opdracht gaf tot de oprichting van de United States Agency for International Development (USAID). De gedachte erachter was internationale praktische en financiële hulp te bieden aan ontwikkelingslanden en opkomende democratieën. Zo moesten stabiele democratieën ontstaan en gewaarborgd blijven. Elon Musk heeft in zijn rol als super bezuiniger op Amerikaanse overheidsuitgaven dit streven bruusk om zeep geholpen.

Duizenden medewerkers van USAID is de wacht aangezegd. Zowat alle internationale projecten zijn stilgelegd. De site is offline. Alleen oude pagina’s vallen nog te raadplegen. Naast de onzekerheid voor de medewerkers van de overheidsinstelling zelf verkeren nu ook miljoenen mensen over de hele wereld in onzekerheid. Al waren ze zich daar waarschijnlijk niet van bewust, de hulp aan hen werd vaak mede financieel mogelijk gemaakt door USAID. Ook Europese ngo’s en Europese burgers zijn het slachtoffer van de bezuinigingsdrift van de regering Trump.

Norwegian Refugee Council in de problemen

Een voorbeeld van een Europese ngo die door het wegvallen van de Amerikaanse financiering in de problemen is geraakt, is de Norwegian Refugee Council (NRC). NRC ontving tot voor kort jaarlijks zo’n 150 miljoen dollar waarmee het projecten uitvoerde in 20 landen. Die projecten varieerden van noodhulp aan 57.000 Oekraïense families die langs de frontlijn leven tot aan hulp aan meisjes en vrouwen in Afghanistan.

NRC is niet in zijn geheel afhankelijk van financiële steun vanuit de VS. De 150 miljoen dollar was goed voor zo’n 20% van het totaal te besteden budget. Maar zolang die 20% niet kan worden aangevuld met financiële middelen van elders, ziet NRC zich gedwongen de projecten in de betrokken landen sterk te reduceren.

Europeanen met beperking voelen impact ook

Nog schrijnender is de situatie van vele mensen met beperking in Oost-Europa, de Balkan en het zuiden van de Kaukasus. Diverse organisaties die zich voor hen inzetten, zijn daarbij voor een groot gedeelte afhankelijk van USAID. Zij hebben samen met European Disability Forum (EDF) afgelopen maandag de noodklok geluid. Ook in de vorm van een persbericht.

De betrokken organisaties helpen mensen met beperking in onder andere Albanië, Moldavië en Oekraïne.  Mensen met een beperking hebben het over het algemeen in geen enkel land breed. Het vergt weinig inbeeldingsvermogen dat de doelgroep in de armste Europese landen zeer hard zal worden geraakt door het stopzetten van de broodnodige hulp. Het is daarom dat EDF en de betrokken organisaties een dringend beroep doen op de Europese Commissie, de individuele EU-lidstaten en eventuele overige donoren om het financiële gat te dichten.

De vraag is waarom

De hamvraag is natuurlijk waarom Elon Musk zo rücksichtslos een streep heeft getrokken door het werk van USAID. De bewering dat er belastinggeld mee wordt verknoeid, lijkt ver gezocht. Ongetwijfeld zullen er door USAID gefinancierde projecten zijn die niet goed lopen. Of achteraf geldverspilling blijken. Dat valt niet te vermijden wanneer je zoveel geld te besteden hebt in zo veel landen. Toch bedroeg het totale budget van USAID naar verluidt slechts een paar procent van de totale begroting. Eigenlijk peanuts.

Velen zeggen dat Rusland en China in het gat zullen springen dat de Verenigde Staten nu achterlaten. Om zo hun invloed in en op landen te vergroten. Ik kan mij dat deels indenken. Maar ik zie noch de Chinezen noch de Russen zich gaan bekommeren om mensen met een beperking in Oost-Europa of meisjes en vrouwen in Afghanistan. Zo heeft de bezuinigingsdrift van Trump en Musk een catastrofale impact op de meest kwetsbaren in toch al niet geheel stabiele landen. Daarmee halen ze de doelstelling van USAID finaal onderuit. Om maar niet te spreken van de invloed van de VS in de wereld.

Je kunt America Great Again willen maken en dan vooral naar je eigen land kijken. Als je daarbij de rest van de wereld in de steek laat, keert die rest je de rug toe. Of je dan nog groot en machtig blijft, is zeer de vraag.

Copyright tekst: Johan Peters, 14/02/2025 - ...