Rotterdam en gemeenteraadsverkiezingen: ondanks grote belangen geen gelukkige combinatie

08/03/2026
 
Presentatie van alle partijen die meedoen aan de komende gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam
 

De opkomst voor de gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam is steevast de laagste van de vier grote steden. Tijdens de vorige gemeenteraadsverkiezingen, 2022, zelfs de laagste van heel Nederland (net geen 39%). Het is afwachten of de Rotterdammers op 18 maart wel gemotiveerd zullen zijn om hun stem uit te brengen. Er spelen genoeg uitdagingen die de inwoners direct aangaan.

Armoede nog steeds groot

De financiële huishouding van de stad Rotterdam is op zichzelf gezond. De stad beschikte eind 2024, meest recente cijfer, over een buffer van ruim 2,6 miljard euro. Toch stond van de vier grote steden Rotterdam tot aan datzelfde jaar bekend als de stad met de grootste armoede onder de burgers. Die titel is eind 2024 overgegaan op Amsterdam. Het is daarmee niet zo dat de financiële zorgen van de Rotterdammers nu plotsklaps voorbij zijn.

Ongeveer een vijfde van de inwoners leeft onder de armoedegrens. Dit is het bedrag dat maandelijks nodig is voor noodzakelijke uitgaven aan huur, energie, voeding en kleding. Voor een alleenstaande ligt die grens tussen de 1.600 en 1.645 euro/maand. De bedragen van sociale huurwoningen in Rotterdam liggen heden ten dage ruim boven de 600 euro/maand. Bovendien zijn de energiekosten de afgelopen jaren flink gestegen, net als de prijzen voor de dagelijkse boodschappen. Als alleenstaande Rotterdammer die leeft onder de armoedegrens heb je het dus echt niet breed.

Werk en inkomen

Met zoveel Rotterdammers die onder de armoedegrens leven, is het natuurlijk van belang om in te zetten op een zo hoog mogelijke deelname van de inwoners aan het arbeidsproces. Niet iedere burger vindt evenwel makkelijk werk vanwege zijn/haar persoonlijke situatie. In Rotterdam leven veel werklozen. Het aantal geregistreerde werklozen, mensen die een WW-uitkering ontvangen en als werkzoekende staan geregistreerd, schommelt de laatste jaren tussen de 5,2 en 5,4% en is daarmee het hoogste onder de grote steden.

Heb je geen recht op een WW-uitkering (meer), beland je in de bijstand. In de eerste week van maart 2026 bedroeg het aantal Rotterdammers met een bijstandsuitkering 31.634. Rotterdam heeft relatief gezien meer inwoners in de bijstand dan de andere grote steden in de Randstad. Let wel: ook als bijstandsgerechtigde heb je de plicht naar werk te zoeken, echter niet iedere bijstandsgerechtigde is direct beschikbaar voor de arbeidsmarkt. Sommigen zullen dus langdurig in de bijstand verkeren.

Demografische uitdagingen

Rotterdam telde op 1 januari dit jaar ruim 673.000 inwoners. Tussen de 10 en 15% van hen heeft een of andere beperking. Dat zijn dus meer dan 60.000 Rotterdammers. Vooral het aantal inwoners met een licht verstandelijke beperking (LVB’ers) springt eruit. Dat percentage zou ongeveer een derde van de doelgroep beslaan. Mensen met een beperking moeten veelvuldig een beroep doen op de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning). De gemeente geeft meer geld eraan uit dan dat zij van Den Haag ervoor ontvangt en ziet zich daardoor gedwongen te bezuinigen op de noodzakelijke hulp en voorzieningen. Uiteraard versterken die bezuinigingen de positie van mensen met een beperking niet.

Daarnaast ziet het stadsbestuur de stad vergrijzen. Vooral in de gebiedscommissies (vroegere deelgemeenten) Prins Alexander, Feijenoord en IJsselmonde wonen nu al relatief veel 65-plussers. De verwachting is dat het aantal 65-plussers in de gehele stad in 2040 fors zal zijn toegenomen. Senioren zijn veelal niet meer actief in het arbeidsproces, dragen daardoor niet meer actief bij aan de Rotterdamse economie en ervaren met het ouder worden steeds vaker fysieke en andere klachten waardoor ook zij een stijgend beroep op de Wmo doen. (tekst gaat verder onder de foto)

 Aandacht kiezer trekken

Doorheen de stad duiken borden met verkiezingsaffiches op. Alle partijen broederlijk bij elkaar zoals op de hoofdfoto of individueel/gedeeld zoals op bovenstaande foto. Denk en Leefbaar Rotterdam associeer je ideologisch niet met elkaar. Dat zal hier ook niet de bedoeling zijn geweest. Toch maken deze twee partijen deel uit van het huidige College van B&W, samen met D66 en de VVD.

Wie wil, kan van iedere partij in de Rotterdamse gemeenteraad online het verkiezingsprogramma vinden. De meeste partijen hebben het als pdf online geplaatst. Volt Rotterdam heeft meer online moeite gedaan om de kiezer bij hun verhaal te betrekken en vormt zo een positieve uitzondering. Naast het lezen van hun verkiezingsprogramma kun je op hun site ook video’s bekijken waarin kandidaat gemeenteraadsleden per hoofdstuk de inhoud toelichten.

Ik ben zelf nog geen kopstukken of flyeruitdelers van politieke partijen tegen het lijf gelopen. Nu woon ik in een buurt, ver van het centrum vandaan en geen centrale voorziening als een marktplein of bibliotheek in de directe omgeving, waar ik ze ook niet snel verwacht.

18 maart D-day

Waarin resulteren de gemeenteraadsverkiezingen dit jaar? Wordt Leefbaar Rotterdam opnieuw de grootste partij? Leefbaar dweept nog steeds met oprichter Pim Fortuyn. Zijn foto prijkt prominent op één van de eerste pagina’s van het verkiezingsprogramma. Er zullen ondertussen toch vele Rotterdammers zijn die zich Pim Fortuyn niet eens kunnen herinneren. Leefbaar blijft hoe dan ook in naam het gedachtegoed van Pim uitdragen en heeft de mazzel dat het op rechts geen concurrentie van de PVV heeft. De partij van Geert Wilders komt ook dit jaar niet op in Rotterdam. FvD zit evenmin in de huidige gemeenteraad, maar doet dit jaar wel mee aan de verkiezingen. Net als in sommige andere steden is er onrust over de kandidatenlijst waarop personen zouden staan met extreemrechtse sympathieën. De overige deelnemende partijen hebben daarom al aangegeven FvD te zullen boycotten. 

Zal de PvdA winst weten te behalen nu ze samen met GroenLinks als één lijst opkomen en wordt die combinatie dan de grootste partij? Weet D66 Rotterdam te profiteren van het landelijke succes? Of spelen de landelijk aangekondigde bezuinigingen op de uitkeringen en de zorg de Rotterdamse afdeling juist parten? Zet het Henri Bontenbal effect voor het CDA ook in Rotterdam door? Bontenbal is een Rotterdammer, maar heeft zich lokaal nooit laten gelden. Gaat de boycot van FvD van invloed zijn op de verkiezingsuitslag voor die partij?

Maar bovenal luidt de vraag: gaan de Rotterdammers dit keer wel stemmen?

Copyright tekst en foto's: Johan Peters, 08/03/2026 - ...